TERAPIA

A Terapia de Reencontro é un enfoque humanista con perspectiva de xénero, creado nos anos 70 pola doutora Fina Sanz Ramón, psicoterapeuta, pedagoga e sexóloga valenciana con décadas de traballo terapéutico clínico e comunitario no Estado Español e en Latino América, fundamentalmente en México.

A Terapia de Reencontro concibe á persoa de xeito holístico, integral, e traballa con ela para a integración das súas múltiples dimensións: a dimensión corporal, emocional, mental, sexual, relacional, social e espiritual. Por iso incorpora enfoques de psicoloxía humanista, de sexoloxía e de educación para a saúde, con achegas doutras disciplinas e tradicións culturais, como as orientais.

Na Terapia de Reencontro tense en conta que a persoa nace nunha estrutura social patriarcal, inmersa nunha tradición cultural: a xudeo-cristiá. E polo tanto está socializada en base a uns roles de xénero dicotomizados (roles “femininos” destinados ás mulleres e roles “masculinos” para os homes). Estas dúas “subculturas”, en base ás diferenzas de xénero, están xerarquizadas nunha relación de poder de dominio/submisión, na que os homes e o masculino están colocados no dominio e ás mulleres lles toca colocarse na submisión. Esta realidade impregna as nosas vivencias corporais e emocionais, o xeito de vivir o amor e os afectos, en suma, o xeito de percibir e de colocarnos no mundo.

Este modelo terapéutico chámase Terapia de Reencontro porque facilita:

  • O reencontro da persoa consigo mesma, para comprender e gozar das cousas que van ben na súa vida, e para transformar as que lle mancan ou non lle gustan
  • O reencontro da persoa como ser sexuado, integrando as dimensións feminina e masculina, construídas culturalmente
  • O reencontro entre mulleres e homes, desde unha comprensión dos conflitos xerados pola escisión de xénero e á procura duns vínculos de bo trato
  • O reencontro da persoa coas súas orixes, coa súa historia. O reencontro entre culturas e entre pobos para enriquecernos coas diferenzas e crear unhas relacións de paz
  • O reencontro da persoa coa terra, para reaprender a sentirnos parte dela e a relacionarnos con ela desde o respecto amoroso

Recollemos os libros nos que Fina Sanz Ramón desenvolve o seu modelo terapéutico, todos eles publicados na editorial Kairós:

– El buentrato como proyecto de vida (2016)

Fina Sanz proponnos un cambio de perspectiva sumamente orixinal: a sociedade nomea o maltrato como problema e o que fai ela é empezar a construír un modelo de convivencia desde e para o «botrato». O botrato ha de crearse no espazo persoal, na dimensión relacional e na estrutura social. Necesitamos abandonar crenzas antigas, valores e comportamentos que reproducen de forma consciente ou inconsciente o maltrato, e crear valores novos, outras formas de percibirnos e de relacionarnos que favorezan o crecemento persoal e unhas relacións humanas, sociais e coa Natureza desde o respecto á diferenza, a cooperación e a solidariedade, a harmonía e a paz. Este libro revolucionario aporta claves para a reflexión, a discusión e  a concreción posterior dun modelo máis saudable de convivencia en diferentes áreas laborais e da vida cotiá. Nel, a autora sintetiza a esencia de moitos dos traballos e metodoloxías que leva realizando desde hai décadas e que se plasmaron nos seus libros e formacións.

– Hombres con corazón. Hablando en la segunda mitad de la vida (2014)

Un grupo de homes, pasados os 50 anos, reflexionan sobre a súa vida. Falan dos seus sentimentos, de cómo se perciben a si mesmos física e emocionalmente, cómo viven a espiritualidade, cómo foron e son na actualidade a súas relacións de parella, as súas relacións amorosas e sexuais, e cómo viven a súa vida social. A narración pasa do a dentro ao a fóra, do íntimo ao social, e do social ao persoal e relacional. Homes que se reúnen sen terse coñecido previamente, para falar do seu sentir, para aprender da experiencia de escoitarse e escoitar a outros, iguais e diversos. Esta experiencia parte dun “Proxecto de Reflexión para Homes na Segunda Metade da Vida”, coordinado por Fina Sanz para dar voz a homes que queren falar de verdade, porque falan desde o corazón.

– Diálogos de mujeres sabias (2012)

Trece mulleres na segunda metade da vida reúnense para falar dos cambios físicos e emocionais que están experimentando. Dialogan sobre a súa sexualidade, sobre a espiritualidade, a enfermidade e a súa vida social. Contan de maneira directa e espontánea cómo viven, qué lles pasa, cómo se perciben a si mesmas e ao mundo. Comparten o que case non se di respecto deste período da vida, dos novos retos e oportunidades que se presentan, dos dós que hai que asumir, de qué se pode facer con todo o aprendido ao longo dos anos. O libro xorde do Grupo de Reflexión para Mulleres na Segunda Metade da Vida, coordinado por Fina Sanz. Nestas páxinas atópase un espazo de escoita interior para distinguir o verdadeiro do superficial, para redescubrir valores que nos permiten estar máis en conexión co noso ser, cos demais e co que nos rodea.

La fotobiografía. Imágenes e historias del pasado para vivir con plenitud el presente (2007)

Desenvolta por Fina Sanz, a fotobiografía converteuse nunha metodoloxía pedagóxica e terapéutica fundamental no marco da Terapia de Reencontro. Trátase dun enfoque que integra a historia de vida narrada e sentida por cada persoa e as imaxes que a acompañan, extraídas dos álbums familiares, onde se entrecruzan as miradas das outras persoas sobre un/ha mesma/o coas nosas propias miradas. A fotobiografía amósanos, dun xeito gráfico, o universo social e cultural do que procedemos, os ritos e os mitos nos que participamos. Apórtanos imaxes concretas dos valores sociais nos que viviu a nosa xente antepasada, ensínanos como nos situabamos no entorno familiar, os cambios que fomos realizando, que se manifestan no corpo, no rostro, na ollada. Este libro é unha guía para que cada quen poida reencontrarse co seu pasado, aprenda a ler a linguaxe das emocións nos corpos retratados e lle poña voz aos silencios e á ausencia de imaxes en determinados períodos da vida. Fina Sanz axúdanos a comprender e comprendernos, a poñernos en paz con nós, co noso entorno e coas nosas relacións. Unha ferramenta de gran utilidade tanto para profesionais como para toda persoa interesada en afondar no seu proceso de autocoñecemento e superación.

– Los laberintos de la vida cotidiana. La enfermedad como autoconocimiento, cambio y transformación (2001)

Desde o seu propio proceso de leucemia, Fina Sanz escribe un libro conmovedor, lúcido e revelador no que analiza a enfermidade como un proceso labiríntico a atravesar. Colocándose como observadora de si mesma,  aporta claves para mellorar a calidade de vida de calquera persoa que viva unha enfermidade grave. Este libro esperanzador diríxese, non só a persoas que atravesan  unha enfermidade grave ou a aquelas que as acompañan (profesionais da saúde ou non), senón tamén a persoas que viven unha situación labiríntica na que se mesturan confusión, medos, crise vital… Tal vez no libro atope a persoa lectora o fío de Adriadna que a axude a saír do seu labirinto persoal.

Los vínculos amorosos. Amar desde la identidad en la Terapia de Reencuentro, (1995)

O amor é en boa parte aprendido. A estrutura social escinde o masculino e o feminino, e ensina a homes e mulleres a amar de distinta maneira: o resultado é incomprensión, incomunicación e sufrimento. Un dos obxectivos do libro é buscar unha linguaxe común que permita reencontrarnos como persoas e establecer relacións de paz. Neste libro, preséntase o amor coma unha viaxe interior, como un proceso que se transforma continuamente e tamén, como unha arte: a arte de compartir, da harmonía, da creación. O libro é un instrumento imprescindible para profesionais da saúde, da educación e do traballo comunitario. Tamén para calquera persoa interesada no seu propio crecemento. Así, intercálanse exercicios e preguntas para que cada quen estableza un diálogo interior e vaia afondando no seu autocoñecemento e autoaxuda.

– Psicoerotismo femenino y masculino. Para unas relaciones placenteras, autónoma y justas (1990)

Prologado por Victoria Sau, este é un libro orixinal e innovador sobre psicosexualidade, escrito desde un novo paradigma e desde un novo concepto de feminismo que se define pola recuperación dos chamados “valores femininos”. Invítase aos homes a recuperar/revalorizar a súa parte “feminina” e ás mulleres a facer o mesmo coa súa parte “masculina”. A autora propón exercicios de autocoñecemento e autoaxuda para un equilibrio interior e entre os sexos, para acadar unhas relacións máis xustas e autónomas. A linguaxe é clara e directa, ousada e sempre chea de tacto. O resultado é un ensaio maxistral orientado ao autocoñecemento. Un libro que tamén é un manual, no só para profesionais da Saúde -en especial de sexoloxía e psicoterapia- senón para grupos de autoaxuda ou para cualquera persoa interesada no seu crecemento erótico e humano.